فوتبالفارسی و ژورنالفارسی ! دو هافتایم در جهنم (۲)
ضد گزارشی از علل افت تیراژ روزنامه ها و نشریات ایران
شاید مقایسه روزنامه های مابا ژاپن ویا سایرکشورها چیزی مثل مقایسه لیگ برتر ایران با جی لیگ باشد. مقایسه ای نادرست، مضحک یا بقول مجریهای صداوسیما قیاس مع الفارق ! اما فقط جهت اطلاع وشاید هم محض تفکر برای رسیدن به تحلیلی درست و برنامه ریزی بهتر در رسیدن به استانداردهای جهانی لازم باشد مروری بر آمارهای روزنامه ها وژورنالهای غیرفارسی زبان داشته باشیم ونیم نگاهی نیز به نشریات خودمان.
درحالیکه حداقل بنده به خاطرندارم روزنامه ای از ایران همزمان درنقطه دیگری از جهان به چاپ برسد و در شرایطی که روزنامه های ایران بندرت به چاپ دوم می رسند و البته چاپ دوم آنها فقط درمرکزکشور توزیع می شود، هرالد تریبون اینترنشنال همزمان در 28 نقطه جهان منتشر شده، دربیش از 180 کشور به فروش می رود و یومیوری ژاپن هرساعت چاپ جدیدی به مخاطبان خود ارائه می دهد ،اتفاقی که حتا تصورآن برای ما رویایی است .
در حالیکه پرتیراژ ترین روزنامه های ما با افتخارمدعی تیراژنیم میلیونی خود بوده و به آن می بالند با دانستن تیراژ روزنامه های ژاپن که رکورددار تیراژ روزنامه ها محسوب می شود، دیگر حوصله ای برای پراختن به صحت ادعای روزنامه های وطنی باقی نمی ماند; یومیوری با 10.3 میلیون نسخه در روز رکورددار است و بعد از آن آساهی شیمبون با8.3میلیون نسخه و سپس ماینی چی با 4 میلیون نسخه در روزواینکه جمع تیراژ روزنامه های ژاپن به 72 میلیون نسخه در روز می رسد که بی نظیر است .
بد نیست نگاهی هم به تیراژ روزنامه های امریکا و اروپا بیندازیم یو اس تودی امریکا 2.2 میلیون نسخه درروز وال استریت ژورنال 2 میلیون دیلی میرور انگلیس 1.7 میلیون نیو یورک تایمز 1.1 میلیون لس آنجلس تایمز 908 هزار و تایمز انگلیس 750 هزار نسخه و هفته نامه اکونومیست تیراژی بالغ بر 950 هزار نسخه در روز دارد.از نظر حجیم بودن نیز آبزرور با تیراژ600 هزار نسخه همه روزه در صد صفحه منتشر می شودو یکی از حجیم ترین روزنامه ها محسوب می شود.از نظر فروش و تعداد پرسنل مقایسه ما با همتاهای خارجی بسیارنومید کننده تر است ،بطوریکه فروش سالانه ی آساهی روزنامه ای که بیش از 7000 پرسنل دارد ، به بیش از 420 میلیارد دلار می رسد.
فراموش نکنیم روزنامه همواره یک روز از مخاطب عقب است ، وقتی دربسیاری از شهرستانها روزنامه ها با یک روز تاخیربدست مخاطب می رسد خودبخود دو روز فاصله ایجاد می شود و اینگونه تقریبا تمامی اخبار بیات شده و در واقع کاربردی جز ثبت در آرشیو و خاطره ها ندارند.
اما در پایان به عنوان یک علاقمند به ارتباطات دلایل ذیل را بیشتر در افت تیراژ روزنامه ها و ریزش مخاطب رسانه های مکتوب ایران دخیل می دانم:
فقر فرهنگی و پایین بودن سرانه مطالعه در سبد فرهنگی خانواده های ایرانی .
توزیع نامناسب روزنامه ها در سراسر کشور بدلایل متعدد مثل بعد فاصله و وضعیت نامطلوب پروازها
سانسوردولتی و گاه برخورد خطی و فراتر از قانون مطبوعات با نشریات
نابسامانی چاپ و وضعیت نامطلوب چاپخانه ها از لحاظ کیفی و کمی و توزیع نامناسب جغرافیایی آنها
گران بودن و کیفیت نامناسب کاغذ روزنامه ها
عدم توجه شایسته مطبوعات ایران به مطالبات مردم
عدم توجه به مخاطب و توجه بیشتر به بقا به هرطریق ممکن مثل لابی ها به جای مخاطب سالاری
فراگیرشدن اینترنت و سایبرژورنالیسم (روزنامه نگاری الکترونیک) و دسترسی آسان تر به وبلاگها یا روزنامه های آنلاین و شکست روزنامه های چاپی در تقابل با همتاهای الکترونیک خود
عدم امنیت شغلی روزنامه نگارها و خبرنگارهای مطبوعات و تعدد شغلی بیشتر آنها
استفاده فراوان از خروجی های تلکس و خبرگزاریها و تولیدی نبودن مطالب روزنامه ها
عدم بکارگیری تکنیکهای جدید ارتباطات و روزنامه نگاری و جذب مخاطب در اکثر نشریات ایران
روزمرگی مطبوعات و اصحاب مطبوعات به دلیل نوشتن زیاد و مطالعه اندک و رویکرد سنتی
تعداد زیاد نشریات زرد( Yellow journals ) در ایران وچاپ مطالب سخیف جنجالی حاشیه ای و یا مصاحبه های خیالی و لمپنیزم و ایجاد جو بی اعتمادی به صحت تیترها و مطالب نشریات در بین مردم
گران بودن کالاهای فرهنگی مثل روزنامه و کتاب و وضع نامطلوب اقتصادی جامعه بخصوص در شهرستانها
درهزاره سوم و در عصر اینترنت و جنگ رسانه ها چندی پیش مدیرعامل غیر ورزشی یکی از دو قطب باشگاهی فوتبال داخلی در کنفرانس مطبوعاتی و مقابل دوربین ومیکروفون خبرتاکتیک تیمش را 1-4-4 !! ارزیابی می کند و بسیاری از روزنامه ها ی ما هنوز در پایان تیتریک خود نقطه بکار می برند !
بقول ناصرالدین شاه باید همه چیزمان به همه چیزمان بیاید دیگر!
شاید بهترباشد زیاد سخت نگیریم شما چه فکر می کنید ؟
محسن نظارت ۱۱ اردیبهشت ۸۵ ماهشهر
پست مرتبط:
